Złamany lub ukruszony ząb nie zawsze oznacza konieczność jego usunięcia. W wielu przypadkach możliwe jest jego odtworzenie i przywrócenie zarówno prawidłowego wyglądu, jak i funkcji. Sposób odbudowy zależy przede wszystkim od tego, jak duża część zęba została uszkodzona, gdzie znajduje się złamanie oraz czy doszło do uszkodzenia miazgi lub korzenia.
Kiedy trzeba odbudować ząb?
Do złamania zęba może dojść w wyniku urazu, upadku, uderzenia, wypadku czy podczas uprawiania sportu. Ząb może również ukruszyć się podczas gryzienia twardych pokarmów. Czasami przyczyną jest osłabienie jego struktury przez rozległą próchnicę, wcześniejsze leczenie kanałowe lub duże wypełnienie.
Dlatego w przypadku złamania warto możliwie szybko skonsultować się ze stomatologiem. Pozwala to na ocenę zakresu uszkodzenia i wybór metody leczenia, która zachowa jak największą część zęba.
Od czego zależy sposób odbudowy złamanego zęba?
Nie każde złamanie wygląda tak samo. Niewielkie ukruszenie brzegu zęba będzie wymagało zupełnie innego postępowania niż złamanie obejmujące dużą część korony. Dentysta podczas badania ocenia między innymi zakres ubytku, stan pozostałych tkanek zęba oraz to, czy uraz objął miazgę lub korzeń.
W przypadku świeżego urazu szczególnie istotna jest również diagnostyka. Czasami uszkodzenie nie jest widoczne gołym okiem, a odpowiednie badanie i zdjęcie RTG pozwalają wykluczyć złamanie korzenia lub inne następstwa urazu.
Jeżeli ząb można zachować, lekarz dobiera metodę odbudowy odpowiednią do jego stanu. Może to być szybka odbudowa kompozytowa, bonding, większa rekonstrukcja zęba, a w przypadku rozległego uszkodzenia – odbudowa protetyczna z wykorzystaniem korony.
Bonding i odbudowa kompozytowa – przy niewielkich uszkodzeniach
Jedną z najprostszych metod przywrócenia wyglądu ukruszonego zęba jest bonding, czyli odbudowa uszkodzonego fragmentu przy użyciu materiału kompozytowego. Stomatolog dobiera odpowiedni odcień materiału, a następnie modeluje go tak, aby możliwie wiernie odtworzyć naturalny kształt zęba.
Bonding sprawdza się przede wszystkim przy niewielkich złamaniach i ukruszeniach, np. fragmentu brzegu siecznego. Jego dużą zaletą jest możliwość wykonania odbudowy podczas jednej wizyty, bez konieczności przygotowywania zęba.
Przy większym ubytku również można zastosować materiał kompozytowy, jednak odbudowa wymaga wówczas większej ilości materiału i bardziej rozbudowanego odtworzenia kształtu zęba. O tym, czy taka metoda będzie wystarczająco trwała i bezpieczna, zawsze decyduje stomatolog po ocenie uszkodzenia.
Kiedy potrzebna jest korona protetyczna?
Jeżeli złamanie obejmuje znaczną część korony zęba, jego odbudowa może wymagać bardziej zaawansowanej metody. W takich sytuacjach jednym z rozwiązań jest korona protetyczna, która pokrywa pozostałą część zęba i pozwala odtworzyć jego kształt oraz funkcję.
Korona może być zastosowana m.in. wtedy, gdy naturalnych tkanek pozostało zbyt mało, aby odbudowa wykonana wyłącznie z materiału kompozytowego była wystarczająco stabilna. W przypadku zębów osłabionych po leczeniu kanałowym może być również sposobem na ich dodatkowe zabezpieczenie przed kolejnymi uszkodzeniami.
W niektórych przypadkach przed wykonaniem korony konieczne jest wcześniejsze leczenie kanałowe lub odbudowa brakujących tkanek zęba. Dlatego ostateczny plan leczenia zawsze zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta.
Złamany ząb – nie czekaj z wizytą u dentysty
Nawet jeśli złamany ząb nie boli, warto jak najszybciej skonsultować go ze stomatologiem. Brak bólu nie zawsze oznacza, że uszkodzenie jest niewielkie. Uraz może obejmować głębsze struktury zęba, a odpowiednio wczesna diagnostyka pozwala zwiększyć szansę na jego zachowanie.
W przypadku złamania lub ukruszenia zęba w naszej klinice w Wejherowie dobieramy sposób leczenia do rodzaju i rozległości uszkodzenia. W zależności od sytuacji możliwa jest zarówno niewielka odbudowa kompozytowa, jak i bardziej zaawansowana rekonstrukcja czy zastosowanie korony.
Celem leczenia jest zachowanie naturalnego zęba wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, a jednocześnie przywrócenie jego prawidłowej funkcji i estetyki. Im szybciej po urazie dentysta zobaczy ząb, tym łatwiej odpowiednio zaplanować dalsze postępowanie.
